Na początku Nowego Roku polscy przedsiębiorcy klasycznie mogą się spodziewać jednego – zmian. Nie inaczej będzie w 2026 roku. Tym razem skupię się na zmianach w składkach ZUS. K
Ile wyniosą składki ZUS przedsiębiorców w 2026 roku?
Zanim przejdę do konkretnych liczb, zacznijmy od podstaw. Wysokość Twoich składek jest uwarunkowana m.in. tym czy jesteś uprawniony do ulg i preferencyjnych stawek, czy należysz do grupy przedsiębiorców, którzy płacą duży ZUS (to ten bez żadnych udogodnień).
Dla większości osób prowadzących działalność gospodarczą podstawę, wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 roku stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W przeliczeniu na złotówki to kwota w wysokości 5 652 zł brutto. Ta liczba jest kluczowa, bo od niej liczy się wszystko.
Jak to działa? Prognozowane przeciętne wynagrodzenie w 2026 roku wyniosło 9 420 zł brutto. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obliczyło to w listopadzie i oparło na tym swoją strategię. Dla Ciebie to oznacza konkretne kwoty do zapłacenia.
Duży ZUS 2026 – ile zapłacisz każdego miesiąca?
Zacznijmy od przedsiębiorców, którzy płacą ZUS bez ulg, tzw. Duży ZUS. Oto rozkład:
Składki ZUS za miesiące styczeń – grudzień 2026 r. (duży ZUS):
| Rodzaj ubezpieczenia | Wysokość składki w % | Podstawa wymiaru | Kwota składki |
| Emerytalne | 19,52% | 5 652 zł | 1 103,27 zł |
| Rentowe | 8% | 5 652 zł | 452,16 zł |
| Wypadkowe | 1,67% | 5 652 zł | 94,39 zł |
| Chorobowe | 2,45% | 5 652 zł | 138,47 zł |
| Fundusz Pracy i Solidarności* | 2,45% | 5 652 zł | 138,47 zł |
| RAZEM | – | – | 1 926,76 zł |
*Jeśli nie skorzystasz z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zapłacisz 1 788,29 zł miesięcznie.
To oznacza, że liczysz sobie ponad 23 121 zł rocznie (przed ewentualnymi zmianami). To duża kwota dla przedsiębiorcy. Zwłaszcza gdy mowa o JDG.
Jak zmieni się ZUS w 2026 w porównaniu z 2025 rokiem?
Uwielbiamy porównania. Dzięki nim jesteśmy w stanie dostrzec i zrozumieć skalę zmian, a także się na nie przygotować. Więc jeżeli w 2025 roku było Ci drogo, zobacz, co czeka Cię w 2026 roku. Czy będzie drożej? To pytanie pada często. Tu warto sprawdzić swoją konkretną sytuację.
W 2025 roku, dla porównania, minimalna podstawa wymiaru wyniosła 4 764 zł. W 2026 roku granicy podniosła się do 5 652 zł (bo płaca minimalna wzrosła do 4 806 zł). To wzrost o 888 zł miesięcznie – czyli będziesz płacić więcej.
Wzrost płacy minimalnej zawsze pociąga za sobą wzrost składek ZUS. To fakt, który warto mieć na uwadze podczas planowania budżetu firmy.
Mały ZUS w 2026 – dla tych, którzy jeszcze mniej zarabiają
Jeśli zarobiłeś w poprzednim roku poniżej 120 000 zł, to jest dla Ciebie dobra wiadomość. Możesz skorzystać z Małego ZUS i płacić wyraźnie mniej.
Składki ZUS za miesiące styczeń – grudzień 2026 r. (mały ZUS):
| Rodzaj ubezpieczenia | Wysokość składki w % | Podstawa wymiaru | Kwota składki |
| Emerytalne | 19,52% | 1 441,80 zł | 281,44 zł |
| Rentowe | 8% | 1 441,80 zł | 115,34 zł |
| Wypadkowe | 1,67% | 1 441,80 zł | 24,08 zł |
| Chorobowe | 2,45% | 1 441,80 zł | 35,32 zł |
| RAZEM | – | – | 456,18 zł |
Czyli zamiast prawie 2 000 zł miesięcznie, płacisz nieco ponad 450 zł. Różnica? Prawie 18 000 zł rocznie. To ogromne oszczędności.
Mały ZUS Plus 2026 – elastyczność dla rozsądnych przedsiębiorców
A co jeśli zarabiasz między 120 000 zł a 300 000 zł rocznie? Dla Ciebie wymyślono Mały ZUS Plus. To rozwiązanie, które daje elastyczność.
W ramach tego programu podstawę wymiaru składek ustalasz na podstawie rzeczywistego dochodu z poprzedniego roku. Nie może być mniejsza niż 30% płacy minimalnej i nie większa niż 60% przeciętnego wynagrodzenia.
Co to oznacza w praktyce? Możesz płacić mniej, jeśli faktycznie zarabiasz mniej. Ale uwaga – możesz korzystać z tej ulgi maksymalnie przez 36 miesięcy w każdych 60 miesięcy prowadzenia działalności. To oznacza, że po trzech latach musisz zrobić przerwę (co najmniej jeden miesiąc), a potem możesz wrócić.
Ile wyniesie preferencyjny ZUS w 2026 roku?
Preferencyjny ZUS to określenie, które czasami się pojawia, ale należy wyjaśnić, co się za nim kryje. Głównie chodzi o Mały ZUS i Mały ZUS Plus – to właśnie te niższe stawki, które są preferencyjne.
Preferencyjną podstawę wymiaru wynoszącą 30% płacy minimalnej (czyli 1 441,80 zł) stosują przedsiębiorcy, którzy mają prawo do ulg i rzeczywiście spełniają wymagania. Jeśli Cię to dotyczy, to właśnie ta kwota będzie Twoją bazą do obliczenia składek.
Czy składka zdrowotna ZUS wzrośnie w 2026 roku?
To pytanie wielokrotnie padało podczas konsultacji w ostatnim kwartale 2025 roku. Składka się nie zmieni, ale jest pewna zmiana, którą powinieneś znać.
W poprzednich latach wprowadzono zwolnienie ze składki zdrowotnej od sprzedaży środków trwałych (np. nieruchomości). Ta zmiana obowiązuje i w 2026 roku. Składka zdrowotna stanowi część Twoich zobowiązań, ale jej wysokość jest ustalona na poziomie określonym przez przepisy, a nie wprost zależy od wzrostu płacy minimalnej, jak w przypadku ubezpieczeń społecznych.
Konkretna wysokość składki zdrowotnej zależy od podstawy obliczeń. U przedsiębiorcy na Małym ZUS będzie proporcjonalnie niższa, a u tego z dużym ZUS – wyższa. Ale stawka procentowa pozostaje taka sama.
Jakie zmiany w składkach ZUS czekają przedsiębiorców od 1 stycznia 2026?
Główne zmiany to:
- Wzrost minimalnej podstawy wymiaru – z 4 764 zł (2025) do 5 652 zł (2026). To bezpośrednia konsekwencja wzrostu płacy minimalnej na poziomie 4 806 zł.
- Zachowanie ulg dla początkujących – jeśli jesteś w pierwszym roku działalności, wciąż możesz skorzystać z ulgi na start (zwolnienie ze składek społecznych przez 6 miesięcy) oraz preferencyjnego ZUS przez następne 24 miesiące.
- Mały ZUS Plus bez zmian w zasadach – wciąż możesz korzystać, jeśli spełniasz warunki. Pamiętaj o limicie 36 miesięcy na 60 miesięcy.
- Brak zmian w stawkach procentowych – są takie same jak w poprzednich latach. Zmienia się tylko podstawa, od której się je oblicza.
Ile zapłacą przedsiębiorcy na duży ZUS w 2026 roku?
Jeśli nie jesteś uprawniony do żadnych ulg, Twoja miesięczna składka wyniesie 1 926,76 zł (lub 1 788,29 zł bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego). Rocznie to wydatek na poziomie ponad 23 121 zł. To kwota stała przez wszystkie 12 miesięcy.
Jak obliczyć składki ZUS dla nowych firm w 2026?
Jeśli dopiero zakładasz firmę, pamiętaj o tym, że przez pierwsze 6 miesięcy możesz skorzystać z ulgi na start. To oznacza zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe), ale nie ze składki zdrowotnej.
Po 6 miesiącach przechodzisz do preferencyjnego ZUS-u na kolejne 24 miesiące. Tu już płacisz składki, ale od niższej podstawy – 30% płacy minimalnej, czyli 1 441,80 zł.
Oto schemat dla nowego przedsiębiorcy:
- Miesiące 1-6: zwolnienie ze składek społecznych, opłacanie tylko zdrowotnej
- Miesiące 7-30: preferencyjny ZUS od podstawy 1 441,80 zł
- Od 31. miesiąca: duży ZUS od podstawy 5 652 zł (jeśli nie spełniasz warunków do Małego ZUS Plus)
Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026?
Aby mieć prawo do Małego ZUS Plus, musisz spełnić kilka warunków:
- prowadzić działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG lub innego przepisu
- w poprzednim roku osiągnąć przychód poniżej 120 000 zł
- prowadzić działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku
- nie być wpisanym w KRS (czyli nie być spółką) – chyba że spełniasz inne kryteria (np. jesteś wspólnikiem spółki jawnej)
Jeśli spełniasz te warunki, otrzymujesz prawo do korzystania z Małego ZUS Plus przez maksymalnie 36 miesięcy w każdych 60 miesiącach prowadzenia działalności.
Jak wpływa wzrost płacy minimalnej na składki ZUS w 2026?
Wzrost płacy minimalnej z 4 764 zł (2025) na 4 806 zł (2026) to wzrost o 42 zł – mały procent, ale w skutkach zauważalny.
Ta zmiana bezpośrednio podnosi minimalną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Jeśli płacisz duży ZUS, to wyraźnie odczuwasz ten wydatek w portfelu. Jeśli obowiązuje Cię Mały ZUS lub Mały ZUS Plus, może to być dla Ciebie bez znaczenia.
Wzrost płacy minimalnej jest również sygnałem dla państwa, żeby zastanowić się nad przyszłością. Jeśli gospodarka się rusza, to zwiększa się wskaźnik inflacji i koszty prowadzenia biznesu. Warto mieć to na uwadze, gdy planujesz budżet.
Ile wyniesie minimalna składka zdrowotna ZUS w 2026?
Składka zdrowotna to osobny element budżetu każdego przedsiębiorcy. Od 1 stycznia 2025 roku obniżono minimalną podstawę wymiaru tej składki do 75% płacy minimalnej, czyli na poziomie 3 604,50 zł.
To oznacza, że minimalna składka zdrowotna wynosi około 432,54 zł miesięcznie (7,75% z 3 604,50 zł). W 2026 roku ta kwota może się zmienić w zależności od zmiany płacy minimalnej.
Tej składki nie możesz uniknąć. To obowiązkowe ubezpieczenie, które finansuje Twoją opiekę medyczną w ramach NFZ.
Ulga na start ZUS 2026 – dla tych, którzy dopiero zaczynają
Jeśli zakładasz firmę w 2026 roku, to mam dla Ciebie dobrą wiadomość. Ulga na start to zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia działalności.
Warunki są proste. Skorzysta z niej przedsiębiorca z wpisem działalności do CEIDG, który nie prowadził żadnej działalności w ostatnich 60 miesiącach i nie wykonuje działalności na rzecz byłego pracodawcy.
Po tych 6 miesiącach jesteś uprawniony do preferencyjnego ZUS-u przez kolejne 24 miesiące, jeśli spełniasz warunki. To czasami dzieli się na Mały ZUS Plus, jeśli Twoje dochody na to pozwalają.
Składki ZUS w 2026 roku będą wyższe niż w 2025, ale to wynika ze wzrostu płacy minimalnej, a nie ze złośliwości urzędników. Musisz wiedzieć, ile zapłacisz, aby odpowiednio zaplanować swój budżet biznesowy.
Jeśli jesteś w dużym ZUS-ie, liczysz sobie dodatkowych 564 złotych rocznie. Jeśli w małym – to symbol. A jeśli właśnie zakładasz firmę? Masz pół roku wolnego od składek społecznych. To czasami decyduje o tym, czy biznes przetrwa początkowe miesiące, czy upadnie.
A jeżeli potrzebujesz porady lub wsparcia w tym zakresie, po prostu się ze mną skontaktuj – doradca podatkowy Bydgoszcz
Sprawdź również:
– Biała lista podatników
– Jak założyć i rozliczać działalność gospodarczą przez internet
