Zawód doradcy podatkowego wykonuję od ponad 35 lat. Od zawsze był to zawód zaufania publicznego, którego obowiązki i możliwości jasno określała ustawa o doradztwie podatkowym. Dokument ten funkcjonował jednak przez wiele lat praktycznie bez większych zmian. Dlatego nadszedł najwyższy czas, by go nieco odświeżyć, a tym samym nadać doradcy podatkowemu nowe uprawnienia. Jakie korzyści z tej zmiany wyniesie podatnik? Zapraszam do lektury. Sprawdź również, jak wygląda założenie firmy Bydgoszcz przy wsparciu specjalisty.
Po co doradcom podatkowym nowe uprawniania?
Nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym miała miejsce 4 grudnia 2025 roku. Zmiana dostosowała regulacje do aktualnych realiów prawnych i gospodarczych, nadała większą elastyczność w świadczeniu usług oraz rozbudowywała zakres dopuszczalnych form wykonywania zawodu. Większość przepisów weszła w życie 1 marca 2026 r., a część dotycząca egzaminu państwowego obowiązuje od niedawna, bo od 1 lipca 2026 roku.
Jak ja widzę tę zmianę? Jako opuszczenie ramy, która wskazywała podstawowe czynności związane z wykonywaniem tego zawodu. Teraz widzę ja jak katalog uprawnień i obowiązków. Jednocześnie zachowano status doradcy podatkowego jako zawodu zaufania publicznego, co wiąże się z wysokimi standardami etycznymi i rozszerzoną odpowiedzialnością dyscyplinarną.
Rozszerzony katalog czynności doradztwa podatkowego
Zmiany nie były wprowadzone jako widzimisię. Ta nowelizacja jest poparta obserwacją potrzeb rynku i praktyki administracji skarbowej. Najważniejsze zmiany dotyczą zakresu porad i reprezentacji oraz uwzględnienia nowych rodzajów obowiązków sprawozdawczych.
Doradca podatkowy może dziś m.in.:
- Udzielać podatnikom, płatnikom i inkasentom porad, opinii i wyjaśnień dotyczących obowiązków odnoszących się do opłat, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucji administracyjnej związanej z tymi opłatami.
- Świadczyć podobne usługi także na rzecz podmiotów innych niż podatnicy, płatnicy i inkasenci – np. organizacji czy instytucji – w zakresie ich obowiązków podatkowych, celnych i opłat objętych reżimem Ordynacji podatkowej.
- Wykonywać w imieniu i na rzecz klientów obowiązki informacyjne, sprawozdawcze i raportowe wynikające z przepisów prawa podatkowego, przepisów o opłatach, do których stosuje się Ordynację podatkową, oraz regulacji o wymianie informacji podatkowych.
W praktyce oznacza to, że doradca podatkowy może przejąć na siebie szereg obowiązków administracyjnych, które do tej pory często spadały bezpośrednio na przedsiębiorcę. To ważne zwłaszcza w kontekście coraz bardziej rozbudowanych raportów i obowiązkowych struktur elektronicznych (np. JPK_PD, KSeF), gdzie poprawne wypełnienie danych ma kluczowe znaczenie.
Opłaty i Ordynacja podatkowa – co dokładnie obejmują zmiany?
Nowelizacja jednoznacznie włączyła do zakresu usług doradcy podatkowego opłaty, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Chodzi m.in. o takie świadczenia jak opłata od środków spożywczych, opłata od alkoholi w małych opakowaniach czy danina solidarnościowa. Dzięki temu doradca może:
- interpretować przepisy dotyczące tych opłat,
- pomagać w wypełnianiu deklaracji i raportów,
- reprezentować klienta w postępowaniach związanych z tymi zobowiązaniami.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy, który pyta o czynności, jakie może wykonywać doradca podatkowy, odpowiedź po nowelizacji obejmuje nie tylko klasyczne podatki (CIT, PIT, VAT), ale również szeroki wachlarz danin publicznych pobieranych na podstawie Ordynacji podatkowej. To szczególnie ważne dla firm z branż regulowanych, gdzie katalog opłat specjalnych jest coraz dłuższy.
Nowe możliwości współpracy – umowy cywilnoprawne
Dotychczas wykonywanie zawodu doradcy podatkowego było silnie powiązane z tradycyjnymi formami zatrudnienia, przede wszystkim stosunkiem pracy lub prowadzeniem kancelarii. Nowelizacja dopuściła wykonywanie czynności doradztwa podatkowego również na podstawie umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że doradca podatkowy może:
- świadczyć usługi na podstawie umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług,
- elastycznie dopasowywać formę współpracy do potrzeb klienta i specyfiki projektu,
- łatwiej kooperować z firmami doradczymi czy biurami rachunkowymi w modelu B2B.
Reprezentacja przed organami administracji i sądami administracyjnymi
Znacząco rozszerzono uprawnienia doradców w zakresie reprezentacji klientów przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi. Zmianom w ustawie o doradztwie podatkowym towarzyszyły modyfikacje w przepisach regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi.
Najważniejsze elementy to:
- rozszerzenie zakresu spraw, w których doradca podatkowy może występować jako pełnomocnik zawodowy,
- dostosowanie przepisów proceduralnych do poszerzonego katalogu czynności i reprezentacji,
- wprowadzenie obowiązku występowania w todze przez doradców reprezentujących klientów przed sądami administracyjnymi – obowiązek ten zacznie obowiązywać od początku 2027 r.
Co istotne, rozporządzenie obowiązujące od 1 lipca 2026 r. określiło strój urzędowy doradców podatkowych – toga z charakterystycznymi miodowymi wykończeniami. Umacnia to symbolicznie pozycję doradcy jako profesjonalnego pełnomocnika na równi z adwokatem czy radcą prawnym.
Doradztwo w ramach grup kapitałowych
Nowe przepisy uwzględniają realia dużych organizacji i grup kapitałowych. Doradca podatkowy zatrudniony w spółce sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe może wykonywać wszystkie czynności doradztwa podatkowego również na rzecz innych spółek z tej grupy.
Dla praktyki oznacza to m.in.:
- możliwość centralizacji funkcji podatkowej w jednej spółce,
- uspójnienie polityki podatkowej i raportowania w całej grupie,
- większą efektywność obsługi skomplikowanych struktur korporacyjnych.
Z punktu widzenia compliance i ładu korporacyjnego takie rozwiązanie ułatwia zarządzanie ryzykiem podatkowym w ramach grupy oraz ujednolicenie procedur. W ocenie ryzyka i poprawności stosowanych rozliczeń pomocny może być również audyt podatkowy.
Nowe zasady egzaminu na doradcę podatkowego
Rozszerzenie uprawnień doradców pociągnęło za sobą podniesienie wymagań wobec kandydatów do zawodu. Zakres egzaminu państwowego został rozszerzony m.in. o opłaty, do których stosuje się Ordynację podatkową, oraz wymianę informacji podatkowych.
Kluczowe zmiany to:
- większy nacisk na przygotowanie praktyczne – analiza podatkowa i stosowanie prawa w konkretnych stanach faktycznych,
- weryfikacja wiedzy z nowych obszarów, w tym obowiązków sprawozdawczych i raportowych,
- usprawnienie i modyfikacja procedury egzaminacyjnej prowadzonej przez Ministerstwo Finansów.
Doradcy już wpisani na listę doradców podatkowych na dzień 1 marca 2026 r. mają obowiązek uzupełnić wiedzę w tych nowych dziedzinach w ramach podnoszenia kwalifikacji w ciągu 12 miesięcy. Odpowiada to charakterowi zawodu zaufania publicznego – ciągłe kształcenie staje się nie tylko zaleceniem, ale realnym wymogiem.
Odpowiedzialność dyscyplinarna – większe wymagania, wyższe kary
Rozszerzenie uprawnień doradców idzie w parze z zaostrzeniem odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej. Nowelizacja wprowadziła m.in. nową karę pieniężną w katalogu kar dyscyplinarnych oraz zwiększyła maksymalną grzywnę za nieuprawnione doradztwo podatkowe.
Najważniejsze elementy:
- kara pieniężna od 1/10 do 12-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego,
- możliwość wymierzania kary łącznej w przypadku kilku przewinień,
- większe uprawnienia samorządu zawodowego w zakresie sankcjonowania członków uporczywie niepłacących składek – aż do skreślenia z listy doradców podatkowych.
W obszarze odpowiedzialności karnej podniesiono maksymalną grzywnę za doradzanie w podatkach bez wymaganych uprawnień z 50 000 zł do 100 000 zł. Sankcje te dotyczą zarówno bezprawnego posługiwania się tytułem doradcy podatkowego, jak i zawodowego wykonywania zastrzeżonych czynności doradczych bez uprawnień.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC – wyższe sumy gwarancyjne
Nowe rozporządzenie wykonawcze istotnie podwyższyło minimalne sumy gwarancyjne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej doradców podatkowych. Choć szczegółowe kwoty wynikają z odrębnego aktu wykonawczego, kierunek zmian jest jasny: większa ochrona klientów na wypadek błędów zawodowych.
W praktyce oznacza to, że:
- doradca podatkowy musi zapewnić wyższą minimalną ochronę ubezpieczeniową,
- klienci mogą liczyć na większe bezpieczeństwo finansowe w razie szkody powstałej w związku z wykonywaniem czynności doradczych,
- rośnie znaczenie świadomego zarządzania ryzykiem zawodowym i jakości procedur w kancelariach.
Nowe uprawnienia doradcy z perspektywy klienta
Dla klientów nowe uprawnienia oznaczają:
- szerszy zakres usług możliwych do powierzenia jednemu doradcy podatkowemu,
- większą elastyczność form współpracy (np. umowy cywilnoprawne, obsługa całej grupy kapitałowej),
- mocniejszą pozycję pełnomocnika w postępowaniach administracyjnych i sądowych.
Z kolei dla samych doradców wejście w życie nowych regulacji wiąże się z koniecznością aktualizacji wiedzy, przeglądu umów z klientami, dostosowania ubezpieczenia OC oraz weryfikacji wewnętrznych procedur compliance.
W sprawach związanych z podatkami, obowiązkami raportowymi oraz reprezentacją przedsiębiorcy wsparcie zapewnia doradca podatkowy Bydgoszcz.
