Jedną z form działalności gospodarczej dopuszczonej przez prawo i wprowadzoną 30 kwietnia 2018 roku jest tzw. działalność nierejestrowana. Ograniczona jest ona jednak szeregiem warunków do spełnienia. Kto zatem może prowadzić działalność rejestrowaną, jak długo i jaki jest limit dochodów takiej działalności, określa ustawa prawo przedsiębiorców.
Czym jest działalność nierejestrowana i na jakich zasadach można ją prowadzić?
Artykuł 5 ustawy prawo przedsiębiorców definiuje działalność nieewidencjonowaną. Zgodnie z tym przepisem jest to działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód nie przekracza 75% minimalnego wynagrodzenia w żadnym miesiącu. Tym samym zasady prowadzenia działalności nierejestrowanej w Polsce są przejrzyste i stosunkowo proste.
Ponadto ustawodawca podkreśla, iż jest to działalność przeznaczona dla osób, które przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej w żadnej innej formie. W 2025 roku limit przychodu działalności nierejestrowanej wynosi 3499,50 zł. Tym samym ta forma działalności dedykowana jest osobom podejmującym próbę prowadzenia działalności gospodarczej (po osiągnięciu limitu przychodów chcąc kontynuować działalność, należy do 7 dni dokonać rejestracji działalności w CEIDG) oraz osobom, które okazjonalnie podejmują działalność o bardzo niskich dochodach. Limit przychodów w działalności nierejestrowanej 2025 dotyczy skali miesiąca. Warto zaznaczyć, że ta forma nie znajduje zastosowania do działalności w ramach umowy spółki cywilnej, ani też nie może być stosowana do działalności wymagających licencji, pozwolenia czy koncesji.
Działalność nierejestrowana a ZUS i podatek dochodowy
Działalność niezarejestrowana to idealne rozwiązanie dla tych, których martwią opłaty od działalności gospodarczej. Podatki i składki ZUS w działalności nierejestrowanej nie wymagają obsługi profesjonalnej księgowej. Przede wszystkim prowadząc działalność nierejestrowaną, nie ma obowiązku odprowadzania składek na ZUS. Prowadzący zwolniony jest również ze składki zdrowotnej. Działalność nieewidencjonowana nie podlega obowiązkowi składania deklaracji ZUS. O ile zwolnienie z ZUS jest dużym plusem tej formy działalności, to jeśli chodzi o podatek dochodowy, obowiązek jego odprowadzania pozostaje i obejmuje również działalność, jaką jest działalność niezarejestrowana.
Różnica między standardową działalnością gospodarczą a nierejestrowaną polega na tym, że osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie odprowadza miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, a osiągnięte przychody ujmuje w rocznym zeznaniu PIT-36 w części E (wiersz 9: „Działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy”.). Na potrzeby kontroli skarbowej należy zachować i przechowywać dokumenty związane z kosztami uzyskania przychodów działalności nierejestrowanej np. faktury za zakup surowców, narzędzi koniecznych do uzyskania wykazanych przychodów. Bardzo ważną kwestią jest należyte wskazanie dochodu do wyliczenia podatku PIT, które stanowi różnicę pomiędzy przychodami a kosztami uzyskania dochodu. Limit, jaki stanowi przychód poniżej 75% minimalnego wynagrodzenia, odnosi się do dochodu wraz z kosztami uzyskania.
Ustawa o VAT a niezarejestrowana działalność
Działalność nierejestrowana z uwagi na wysokość dozwolonych przychodów korzysta ze zwolnienia z VAT, jednocześnie podatnik zobowiązany jest do dokumentowania sprzedaży fakturą. Dokument ten ujmuje wartość sprzedaży bez VAT (zwolnienie z VAT), oznaczając datę wystawienia, numer narastająco, dane nabywcy i podatnika, zakres usługi lub oznaczenie towaru, jednostkę miary, cenę jednostkową towaru lub usługi oraz kwotę ogółem. Tym samym prowadząc działalność nierejestrowaną, należy zastosować się do przepisów jak § 3 pkt 1 oraz 3 rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur, a także art. 109 ust. 1 ustawy o VAT zobowiązującego również osobę prowadzącą działalność nierejestrowaną do prowadzenia uproszczonego rejestru sprzedaży.
Na czym polega działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana nie jest w świetle prawa działalnością gospodarczą, stąd brak obowiązku rejestracji w CEIDG, jak również występuje zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS. W ramach działalności można dokonywać sprzedaży towarów, świadczenia usług tak samo jak będąc przedsiębiorcą. Ma to swoje plusy i minusy. Działalności tego rodzaju nie można prowadzić cyklicznie, w nieskończoność, a do tego nie można przekroczyć wyznaczonych limitów. Plusem bez wątpienia jest minimum formalności, minusem spora ilość ograniczeń, która wpływa także na bycie konkurencyjnym na rynku.
Jakie są limity przychodów dla działalności nierejestrowanej w 2025 roku?
Przychody z działalności nierejestrowanej nie mogą miesięcznie przekroczyć 75% minimalnego wynagrodzenia, stąd co roku limity osiąganych dochodów różnią się w zależności od ustalonego wynagrodzenia zasadniczego. W 2025 roku wynagrodzenie minimalne ustalone zostało na kwotę 4666 zł brutto.
Czy prowadząc działalność nierejestrowaną, muszę płacić podatki?
Działalność nierejestrowana korzysta ze zwolnienia z ZUS, jednak nie jest zwolniona z podatku. Osiągając dochód z działalności nierejestrowanej, zobowiązani jesteśmy do zapłacenia podatku dochodowego.
