logo kancelaria piotrowski czarne





Ustawa z 25 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od
towarów i usług oraz ustawy – Ordynacja podatkowa dostosowuje polskie przepisy
do dyrektyw unijnych.

 

Implementacja dyrektyw

Wprowadzone zmiany wynikały z konieczności implementacji do przepisów
ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (ustawy o VAT):

a. dyrektywy
Rady 2013/61/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającej dyrektywy 
2006/112/WE i
2008/118/WE w odniesieniu do francuskich regionów najbardziej 
oddalonych
(Dz.Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 5),

b. dyrektywy
Rady 2008/8/WE z dnia 12 lutego 2008 r. zmieniającej dyrektywę̨ 
2006/112/WE w
odniesieniu do miejsca świadczenia usług (Dz.Urz. UE L 44 z 20.02.2008, str.
11). 



Zmiany zasad określania miejsca świadczenia
usług telekomunikacyjnych, nadawczych oraz usług elektronicznych na rzecz osób niebędących
podatnikami

Ustawa zmieniająca stanowi również̇ implementację art. 5 dyrektywy
2008/8/WE i dotyczy nowych zasad określania od dnia 1 stycznia 2015 r. miejsca świadczenia
w odniesieniu
do usług telekomunikacyjnych, nadawczych radiowych i telewizyjnych oraz świadczonych
drogą elektroniczną na rzecz osób niebędących podatnikami (ostatecznych konsumentów).
W związku z powyższym na gruncie polskiej ustawy o VAT zmieniona została zasada określania
miejsca świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadaw
czych
oraz usług elektronicznych na rzecz osób niebędących podatnikami
– art.
28k. Polega ona na odejściu od określania tego miejsca na podstawie siedziby usługo-
dawcy na rzecz miejsca, w którym usługobiorcy niebędący podatnikami posiadają̨
siedzibę̨,
stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu
. Zmiana odpowiada regulacji
art. 58 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006,
str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą VAT”, w brzmieniu obowiązującym
od dnia 1 stycznia 2015 r.

Zasady obecnie obowiązujące (art. 28c
z wyjątkami w art. 28k, art. 28l
pkt 8-10
i art. 28m ustawy) ulegną̨ zmianie od dnia
1 stycznia 2015 r. i niezależnie
od statusu
 
oraz miejsca siedziby działalności go
spodarczej usługodawcy
w przypadku
 
świadczenia tych trzech kategorii usług
na rzecz osób niebędących
podatnikami 
miejscem ich świadczenia zawsze będzie

miejsce,
w którym taki konsument ma

siedzibę̨, stałe miejsce zamieszkania lub
 zwykłe
miejsce pobytu
. W konsekwencji 
wprowadzonej zmiany w art. 28k dostosowano art. 28l,
uchylając pkt 8-10.
 Uchylony został także art. 28m, w związku ze skreśleniem
art. 59b dyrektywy VAT.

Ustawa zmieniająca wprowadza ponadto w słowniczku ustawowym pojęcie „usług
telekomunikacyjnych”
oraz „nadawczych” – art. 2 pkt 25a i 25b ustawy o VAT. Nieznacznie przy tym
modyfikuje także pojęcie „usług elektronicznych” – art. 2 pkt 26.

Zdefiniowano również̇ pojęcie „procedury szczególnej rozliczania VAT”
(art. 130a ust. 2 pkt 3 i art. 131 ust. 2 pkt 4). W przypadku tzw. procedury
unijnej zaznaczono, ze rozliczeniu w ramach tej procedury podlega podatek VAT należny
z tytułu tych trzech kategorii usług państwu członkowskiemu, w którym podatnik
nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności
gospodarczej. Natomiast przez „procedurę̨ szczególną rozliczania VAT” na
potrzeby procedury nieunijnej rozumieć́ się̨ będzie rozliczenie VAT należnego z
tytułu tych usług państwu członkowskiemu konsumpcji za pośrednictwem państwa członkowskiego
identyfikacji.

Dodana została
także definicja pojęcia „państwa członkowskiego konsumpcji” – art. 2 pkt 5a
ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, iż̇ jest to państwo, w odniesieniu do którego zgodnie z art. 28k
przyjmuje się̨, ze na jego terytorium ma miejsce świadczenie ww. usług.

 

MOSS

Nowelizacja wprowadza do ustawy o VAT szczególne procedury rozliczania
VAT usług telekomunikacyjnych, nadawczych radiowych i telewizyjnych oraz świadc
zonych drogą elektroniczną
na rzecz osób niebędących podatnikami (Mały punkt
kompleksowej
obsługi – system MOSS) przez:

a.   podatników posiadających siedzibę̨ działalności
gospodarczej w UE (tzw. procedura unijna) i

b.   podatników niemających
siedziby w UE/podmioty zagraniczne (tzw. procedura
nieunijna).

Implementacja do krajowego porządku prawnego ww. art. 5 dyrektywy
2008/8/ WE oznaczała konieczność́ dokonania zmian w ustawie o VAT, jak również̇
stworzenia systemu informatycznego, za pomocą̨ którego podatnicy – usługodawcy ww. usług Bedą
rozliczać́ podatek VAT (tzw. system mini one stop shop – MOSS, czyli mały
punkt kompleksowej obsługi).

Przepisy dotyczące małego punktu
 kompleksowej obsługi umożliwią podat
nikom
świadczenie usług telekomunikacyjnych, usług nadawczych radiowych i
telewizyjnych oraz usług elektronicznych na rzecz osób niebędących podatnikami
w państwach członkowskich, w których nie mają oni siedziby działalności
gospodarczej podlegającej rozliczeniu VAT należnego z tytułu świadczenia tych
usług, za pośrednictwem smrodków komunikacji elektronicznej w państwie
członkowskim, w którym posiadają̨ numer identyfikacyjny. System ten ma
charakter fakultatywny i stanowi smrodek upraszczający wprowadzony w następstwie
zmiany przepisów w zakresie miejsca świadczenia w związku z VAT, zgodnie z
którymi miejsce
opodatkowania usług zostało zmienione na państwo członkowskie usługobiorcy
(zmiana w art. 28k ustawy o VAT). Dzięki temu systemowi podatnicy mogą̨ uniknąć́
rejestracji w każdym państwie członkowskim konsumpcji.

Mały punkt kompleksowej obsługi dostępny będzie dla podatników posiadających
siedzibę̨ działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności
gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej (tzw. procedura unijna) oraz dla
podatników niemających siedziby w UE, tj. podmiotów zagranicznych (tzw.
procedura nieunijna). System MOSS jest fakultatywny dla podatników.

Osiągniecie
zakładanego celu w postaci umożliwienia korzystania z tych szczególnych procedur
rozliczania podatku VAT wymagało dokonania stosownych zmian w ustawie o VAT. Polegają̨
one przede wszystkim na dodaniu rozdziału 6a w dziale XII ustawy o VAT (tzw.
procedura unijna) oraz modyfikacji istniejącego rozdziału 7 w dziale XII, tj. rozszerzenia i modyfikacji
procedury dla podmiotów zagranicznych rozliczających VAT od usług elektronicznych
świadczonych na rzecz nie podatników (tzw. procedura nieunijna).

Dla skorzystania z procedury unijnej niezbędne jest dokonanie zgłoszenia
w państwie identyfikacji, które ma być́ składane drogą elektroniczną w państwie
członkowskim, w
którym podatnik posiada siedzibę̨ działalności gospodarczej (art. 130b ust. 1
pkt 1) lub, jeżeli nie posiada takiej siedziby na terytorium Unii Europejskiej
– w państwie członkowskim, w którym posiada stałe miejsce pro- wadzenia działalności
gospodarczej (art. 130b ust. 1 pkt 2). W przypadku zaś́ gdy podatnik nie posiada siedziby działalności
gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej, ale posiada więcej niż̇
jedno stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej,
zgłoszenie informujące o zamiarze skorzystania z proce- dury szczególnej VAT może
zostać́ złożone w państwie członkowskim, w którym znajduje się̨
stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podatnika i które podatnik
wybrał w celu jego przedłożenia (art. 130b ust. 1 pkt 3).

Przez państwo członkowskie identyfikacji na potrzeby procedury unijnej należy zatem rozumieć́
państwo członkowskie, 
w którym podatnik złożył zgłoszenie informujące o zamiarze skorzystania
z procedury szczególnej rozliczania VAT (art. 130b ust. 2).

Właściwym organem w sprawach rejestracji (prowadzenia rejestru)
podatników w zakresie funkcjonowania przedmiotowej procedury szczególnej jest
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, który dokonuje
identyfikacji i potwierdza zgłoszenie podatnika do procedury unijnej z
wykorzystaniem numeru identyfikacyjnego, pod którym podatnik jest już̇ zidentyfikowany na
potrzeby podatku VAT (art. 130b ust. 4 i 5).

W przypadku
braku spełniania warunków do skorzystania z tej procedury, ww. organ wydaje
postanowienie o odmowie przyjęcia zgłoszenia, na które służy zażalenie (art.
130b ust. 6).

Przepis art.
130b ust. 7 nakłada na podatników stosujących przedmiotową procedurę̨
szczególną obowiązki informacyjne na rzecz Naczelnika Drugiego Urzędu
Skarbowego Warszawa-Śródmieście, który z kolei w przypadku zaniechania tych obowiązków
wyda postanowienie
(na które służy zażalenie) o wygaśnięciu tej identyfikacji (art. 130b ust. 8).

Wprowadzane przepisy art. 130c ust. 1-5 dotyczą̨ obowiązków
sprawozdawczych podatnika korzystającego z procedury unijnej, jak: obowiązek składania
deklaracji za pomocą̨
smrodków komunikacji elektronicznej do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście,
kwartalny okres rozliczeniowy, tj. do 20. dnia miesiąca następującego po każdym
kolejnym kwartale (deklaracje te składa się̨ również̇ w przypadku, gdy w danym
okresie rozliczeniowym podatnik nie świadczył usług telekomunikacyjnych, nadawczych lub
elektronicznych rozliczanych w ramach niniejszej procedury szczególnej – tzw.
„deklaracje zerowe”), ujęcie w składanych deklaracjach wymaganych informacji
wymienionych szczegółowo w art. 130c ust. 4 oraz dodatkowych informacji, o
których mowa w art. 130c ust.5.

Przyjęto we wprowadzonych przepisach, ze kwoty w deklaracji VAT, jak i
rozliczenia podatku mają być́ wyrażane/realizowane w euro (art. 130c ust. 6 i
8).

Obowiązek prowadzenia ewidencji wynika z art. 130d ust. 1, w którym
wskazano, iż̇ ewidencja ta będzie musiała spełniać́ wymogi wyraźnie
sprecyzowane w art. 63c rozporządzenia 282/2011 w brzmieniu obowiązującym od
dnia 1 stycznia 2015 r.

W art. 130d ust. 2 i 3 wskazano sposób udostępniania (drogą
elektroniczną na każde zadanie państwa członkowskiego identyfikacji oraz państwa
członkowskiego konsumpcji) oraz przechowywania ewidencji przez podatnika (przez
okres 10 lat od zakończenia roku, w którym dokonano świadczenia usług
telekomunikacyjnych, nadawczych lub elektronicznych).


Procedura nieunijna

W przypadku
procedury nieunijnej podmioty zagraniczne dokonują̨ zgłoszenia w państwie członkowskim
identyfikacji, które ma być́ składane drogą elektroniczną w państwie członkowskim.
Również̇ w zakresie tej procedury szczególnej właściwym organem w sprawach rejestracji
(prowadzenia rejestru) podatników jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
Warszawa-Śródmieście, który potwierdzając zgłoszenie podatnika do procedury
unijnej nadaje numer identyfikacyjny, pod którym podatnik jest już̇ zidentyfikowany
na potrzeby podatku VAT. (art. 132 ust. 3-5). Powyższe czynności organ wykonuje
z wykorzystaniem smrodków komunikacji elektronicznej. Brak spełniania
przez podmiot 
zagraniczny
warunków do korzystania z tej procedury, obliguje ww. organ do wydania postanowienia
o odmowie przyjęcia zgłoszenia, na które służy zażalenie (art. 132 ust. 5a). Podmiot
zagraniczny będzie powiadamiany o wydaniu takiego postanowienia również̇
za pomocą̨ smrodków komunikacji elektronicznej.

Przepisy art. 132 ust. 6 i 7 nakładają̨ na podmioty zagraniczne
zidentyfikowane na potrzeby procedury szczególnej obowiązki informacyjne na
rzecz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, który z kolei w
przypadku zaniechania tych obowiązków wyda postanowienie (na które służy
zażalenie) o wygaśnięciu tej identyfikacji. Katalog tych sytuacji zarówno dla procedury unijnej, jak
i nieunijnej został ujednolicony.

Pozostałe regulacje w zakresie składanych deklaracji VAT oraz obowiązku
przechowywania ewidencji są̨ tożsame z tymi wprowadzanymi w zakresie proce-
dury unijnej (art. 133).

Rozporządzenie unijne 282/2011 (stosowane wprost), wyszczególnia przypadki
 pozwalające
stwierdzić́, kiedy podatnik
 zaprzestał wykonywania czynności objętych przedmiotową procedurą
szczególną
 (zgodnie z art. 58a tego rozporządzenia może tak być́ w przypadku, gdy
przez okres ośmiu kolejnych kwartałów kalendarzowych podmiot nie świadczył usług
objętych tą procedurą w żadnym państwie członkowskim konsumpcji), oraz wyjaśnia
pojęcie „systematycznego nieprzestrzegania zasad”, o którym mowa w pkt 4 ust. 8
art. 130b oraz pkt 4 ust. 7 art. 132. Zgodnie z art. 58b rozporządzenia
282/2011 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r.) są̨ to
przypadki, gdy:

1.     1. państwo członkowskie identyfikacji wystosowało do podatnika (zgodnie z
art. 60a rozporządzenia 282/2011) ponaglenie dotyczące trzech bezpośrednio poprzedzających
kwartałów kalendarzowych, a w terminie dziesięciu dni od wysłania ponaglenia podatnik
nie złożył deklaracji VAT za każdy z tych kwartałów kalendarzowych;

 

2.     2. państwo członkowskie identyfikacji wystosowało do podatnika (zgodnie z
art. 63a rozporządzenia 282/2011) ponaglenie dotyczące trzech bezpośrednio poprzedzających
kwartałów kalendarzowych, a podatnik nie zapłacił pełnej wykazanej kwoty VAT za każdy z tych
kwartałów kalendarzowych w terminie dziesięciu dni po wysłaniu ponaglenia, z wyjątkiem
przypadków, gdy pozostała niezapłacona kwota nie przekracza 100 euro za
każdy z kwartałów kalendarzowych;

3.     3. po zwróceniu się̨ przez państwo członkowskie identyfikacji lub państwo
członkowskie konsumpcji o udostepnienie drogą elektroniczną ewidencji (o
której mowa w art. 369 i art. 369k dyrektywy VAT) oraz miesiąc po kolejnym
ponagleniu przez państwo członkowskie identyfikacji podatnik nie udostępnił
drogą elektroniczną tej ewidencji.

 

Objecie procedurą zwrotu VAT
podatników świadczących ww. usługi zidentyfikowanych dla celów szczególnej
procedury

Wprowadzona
została możliwość́ objęcia procedurą zwrotu VAT (na podstawie dyrektywy
2008/9/WE i dyrektywy 86/560/EWG) podatników/podmiotów zagranicznych zidentyfikowanych
dla celów szczególnej procedury świadczących usługi telekomunikacyjne, nadawcze
lub elektroniczne na rzecz osób niebędących podatnikami VAT (dodany pkt 4 w
ust. 1 art. 89 ustawy o VAT).

 

Dostosowanie Ordynacji podatkowej

W związku z
wprowadzonymi procedurami szczególnymi dotyczącymi uproszczonego rozliczania
podatku VAT dla usług telekomunikacyjnych, nadawczych oraz elektronicznych zmiany dotyczą̨ także
ustawy – Ordynacja podatkowa (art. 2 ustawy zmieniającej).

W szczególności zmiana objęła § 5 art. 12 ustawy – Ordynacja podatkowa,
przez dodanie
zastrzeżenia wyłączającego spod generalnej regulacji z § 5 przypadki, o których
mowa w innych ustawach podatkowych (np. w nowo wprowadzonym art. 130c ust. 3
oraz art. 133 ust. 3 ustawy o VAT). Zmiana zatem spowoduje, iż̇ na termin złożenia
deklaracji nie Bedą miały wpływu dni ustawowo wolne od pracy (zgodnie z art. 364
dyrektywy VAT w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r.).

Zmiany art. 81 ustawy – Ordynacja podatkowa wynikają̨ z faktu, iż̇ procedury
szczególne rozliczania podatku VAT nie przewidują̨ konieczności składania
uzasadnienia przyczyn korekty wraz z korektą deklaracji VAT.

Natomiast zmiany w art. 86 ustawy – Ordynacja podatkowa, wyłączające zasadę̨
ogólną
przechowywania przez podatnika ksiąg i związanych z ich prowadzeniem dokumentów do
czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. przez okres 5 lat, związane są̨
z wprowadzonymi przepisami art. 130d ust. 3 oraz art. 134 ust. 3 ustawy o VAT określającymi
okres przechowywania ewidencji prowadzonej na potrzeby 
procedur szczególnych przez okres 10 lat od zakończenia roku, w którym
dokonano świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadawczych lub elektronicznych.

Procedury szczególne na potrzeby rozliczania VAT wymagały także wprowadzenia
rozwiązań́ szczególnych w zakresie pełnomocnictw. Polegać́ one bedą na braku obowiązku
wskazywania krajowego identyfikatora podatkowego i krajowego adresu do doręczeń́ przez
pełnomocników mających miejsce zamieszkania za granicą. Pełnomocnicy działający
w wymienionych sprawach powinni mieć́ obowiązek wskazania innego
identyfikatora i obowiązek podania adresu elektronicznego (art. 137 § 1b ustawy
– Ordynacja podatkowa).

 

Francuskie regiony najbardziej oddalone wyłączone z zakresu
stosowania

Stosowanie dyrektywy 2006/112/WE

W związku z decyzją Rady Europejskiej 2012/419/UE z dnia 11 lipca 2012
r. w sprawie zmiany statusu Majotty względem Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L
204 z 31.07.2012, s. 131), dyrektywą Rady 2013/61/UE z dnia 17 grudnia 2013 r.
zmieniono m.in. dyrektywę̨ 2006/112/WE w odniesieniu do francuskich regionów
najbardziej oddalonych, a w szczególności Majotty. Wprowadzona dyrektywą
zmiana zakłada zrównanie sytuacji Majotty w odniesieniu do stosowania ww.
dyrektywy 2006/112/WE z innymi francuskimi regionami najbardziej oddalonymi – wyłączając
ją z zakresu ich stosowania. W konsekwencji, przez odwołanie do art. 349 i
art. 355 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), sytuacja
wszystkich tych regionów nie będzie zależeć́ od ewentualnych zmian ich statusu
we francuskim prawodawstwie.

 

Przepisy przejściowe

Wprowadzone w art. 3 i 4 ustawy zmieniającej przepisy przejściowe dają̨ możliwość́
– zarówno podatnikom zamierzającym korzystać́ z procedury unijnej, jak i
podmiotom zagranicznym
świadczącym usługi telekomunikacyjne i nadawcze zamierzającym korzystać́ od
dnia 1 stycznia 2015 r. z procedury nieunijnej – zgłoszenia się̨ do tych
procedur jeszcze przed zmianą zasad ustalania miejsca świadczenia tych usług,
tj. w ostatnim kwartale 2014 r.

Celem
wprowadzenia takiej możliwości było rozłożenie w czasie rejestracji w MOSS i unikniecie
sytuacji, w której duża liczba podmiotów rejestruje się̨ w pierwszym dniu obowiązywania
nowych przepisów, tj. z początkiem stycznia 2015 r.

Co ważne, przepisy
przejściowe nie dotyczą̨ podmiotów zagranicznych, o których
mowa w
art. 131 pkt 2 ustawy o VAT, świadczących usługi elektroniczne dla konsumentów
unijnych (nie podatników), którzy już̇ obecnie mogą̨ rejestrować́ się̨ do istniejącej
procedury szczególnej rozliczania VAT od tych usług
, a co za
tym idzie, w ich przypadku następowałaby kontynuacja ich rozliczania w
procedurze nieunijnej od 2015 r. Podmioty obsługiwane obecnie w procedurze
szczególnej dotyczącej usług elektronicznych od 2015 r. będą̨ przeniesione do
systemu MOSS automatycznie i będą obsługiwane w ramach tzw. proce- dury nieunijnej (art. 5
ustawy zmieniającej).

Powyższe wynika z faktu, iż̇ usługi elektroniczne są̨ już̇ obecnie definiowane w art. 2
pkt 26 ustawy o VAT, a zakres ich opodatkowania po dniu 1 stycznia 2015 r. nie
ulega zmianom.

 

Wejście w życie

Przepisy ustawy zmieniającej wchodzą̨ w zżycie zasadniczo z dniem 1
stycznia 2015 r., z wyjątkiem:

1.    
przepisu o wyłączeniu z terytorium 
UE francuskich
terytoriów, o których mowa w traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art.
1 pkt 1 lit.
a
ustawy zmieniającej), którego stosowanie określono na dzień́ 1
stycznia 2014 r. – zgodnie z dyrektywą Rady 2013/61/UE z dnia 17 grudnia 2013
r., oraz

2.   
przepisów umożliwiających zgłoszenie danych do
rejestracji do procedury szczególnej MOSS, których wejście w zżycie określono
na dzień́ 1 października 2014 r. (art. 3 i 4 ustawy zmieniającej).

 

 Źródło: e-Doradca Podatkowy nr 12 (Grudzień 2014)


Menu